Günaydın Dostlar,
2022 yılının ilk on ayını
geride bıraktık. Gelin beraberce ekim ayındaki gelişmelere bir göz atalım.
Türkiye’de,
ağustosta %80,21 olan yıllık tüketici enflasyonu, eylülde %83,45’e yükseldi. Beklenti
%84,63 olması yönündeydi. Açıklanan rakam son 24 yılın en yüksek enflasyon
seviyesi. Bu aşamada, açıklanan resmi enflasyon Merkez Bankasının %10,5’lik
politika faizinin çok üzerinde kaldı. Aylık enflasyon da %3,08 oldu. Aylık enflasyonun %3,80 olması bekleniyordu. Ağustos
ayında %1,46 idi.
Ağustosta %143,75 olan
Üretici Fiyat Endeksi, eylülde yıllık %151,50
oldu. Aylık enflasyon da 4,78 oldu. Ağustos ayında %2,41 idi.
Eylül ayında Türkiye’nin
ihracatı geçtiğimiz yılın aynı ayına göre %9,2 oranında artarak 22,612 milyar dolara çıktı. Aynı
dönemde ithalat ise %38,1 artarak 32,208 milyar dolar olarak gerçekleşti. İhracatın
ithalatı karşılama oranı %70,2 olarak açıklandı. Ocak-eylül döneminde ihracat %17,0 artarak
188,152 milyar dolara çıktı. Aynı dönemde ithalat ise %40,4 artarak
271,249 milyar dolar oldu. Bu dönem için ihracatın ithalatı karşılama oranı
%69,4.
Açıklanan rakamlara
bakıldığında ağustosta işsiz sayısı bir önceki aya göre 100 bin kişi azalarak 3
milyon 312 bin kişi oldu. İşsizlik
oranı ise %0,4 puan azalarak %9,6
seviyesinde gerçekleşti. Bir önceki ay açıklanan oran %10,1 olarak
belirtilmişti. İşsizlik rakamı, son üç ay içinde en az bir defa iş arama
kanallarını kullanan ve on beş gün içinde işe başlamaya hazır olan insanları
kapsar.
Merkezi yönetim
bütçesi eylülde 78,6 milyar TL açık verdi. 78,6 milyar TL’lik açık, 2022
yılının en yüksek aylık bütçe açığı olarak kayıtlara geçti. Ağustos ayında 3,586
milyar TL fazla vermişti. Eylül ayında bütçe gelirleri 206,9 milyar TL
(Geçen ay 305,930 milyar TL), bütçe giderleri de 285,6 milyar TL
(geçen ay 302,343 milyar TL) olarak gelişti. Eylül'de faiz harcamaları
33,1 milyar TL olarak kaydedildi ve faiz dışı açık ise 45,5 milyar TL olarak
açıklandı.
TCMB’nin yayımladığı
konut fiyat endeksine göre ağustosta fiyatlar bir önceki yılın aynı dönemine
göre %184,6 arttı. Temmuzda artış %173,9 olmuştu. Aylık bazda artış ise %8,00
oldu. Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre İstanbul, Ankara ve
İzmir’de sırasıyla %210,8, %193,5 ve %175,7 oranlarında arttı. 2022 Ağustos’ta
en yüksek yıllık değişim gösteren iller yüzde %231,3 ile Antalya, Burdur
ve Isparta oldu.
Türkiye genelinde konut
satışları eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %22,9
azalarak 113 bin 402 olarak gerçekleşti. Satışlar ağustosta da yıllık
%12,9 daralmıştı. Konut satışlarında İstanbul 19 bin 089 konut satışı ve %16,8 ile
en yüksek paya sahip oldu. Konun satış sayısının en az olduğu il 40 konut ile
Hakkari oldu.
TÜİK verilerine göre
eylül ayında tarım ürünleri üretici fiyat endeksi bir önceki yılın aynı
ayına göre %156 ve bir önceki aya göre %7,14 artarak yıllık
bazdaki rekorunu yeniledi. Geçen ay yıllık 142,42 artmış ve aylık %4,34 azalmıştı.
TÜİK verilerine göre
ağustos ayında tarımsal girdi fiyat endeksi bir önceki yılın aynı ayına
göre %135,06 ve bir önceki aya göre %1,64 artarak yıllık bazdaki
rekorunu yeniledi. Geçen ay yıllık 133,41 ve aylık %1,31 olmuştu.
Merkez Bankası 22 Eylül’de
politika faizini 150 baz puan indirerek %10,5 seviyesine düşürdü.
Piyasada genel beklenti faizin 100 baz puan inmesi yönündeydi.
14 Ekim’de Merkez
Bankası ekim ayına ilişkin piyasa katılımcıları anketi sonuçlarını açıkladı.
Ankete göre yıl sonu enflasyon beklentisi %67,73 (eylülde %67,78),
dolar/TL beklentisi 19,82 (eylülde 19,51) ve 2022 yılı büyüme beklentisi
%5,1 (eylülde 4,8) olarak açıklandı.
Türk-İş'in Ekim 2022
açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasına göre, açlık sınırı 7 bin 425
TL ile mevcut asgari ücretin 1.925 TL üzerinde gerçekleşti. Yoksulluk
sınırı ise 24 bin 185 TL oldu. Geçen ay açlık sınırı 7 bin 245 TL,
yoksulluk sınırı da 23 bin 600 TL olarak açıklanmıştı.
Türkiye İstatistik
Kurumu tarafından yapılan açıklamaya göre, inşaat maliyet endeksi temmuz
ayında hazirana göre %6,46 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %114,74
oranında arttı. Geçen ay %106,87 olarak açıklanmıştı.
TCMB verilerine göre imalat
sanayi kapasite kullanım oranı ekimde ayında %76,6 oldu. Eylül
ayında %77,3 olarak açıklanmıştı.
Türkiye İstatistik
Kurumu ekim ayı ekonomik güven endeksini 97,1 olarak açıkladı.
Geçen ay da 94,3 olarak açıklanmıştı.
Amerika’da,
tarım dışı istihdam eylülde 263 bin
artışla beklentilerin üzerine çıktı. Ekonomistlerin beklentisi 250 bin artması
yönündeydi. İstihdam artışı, ABD Merkez Bankasının parasal sıkıştırma takvimi
ve doların seyri açısından önem taşıyor. Ağustos ayı tarım dışı istihdam artış
rakamı 315 bin olarak açıklanmıştı.
Eylül ayı işsizlik
oranı %3,5 olarak açıklandı. 2022 Eylül için işsizliğin %3,7 olarak gerçekleşmesi
bekleniyordu. Önceki ay işsizlik oranı %3,7 idi.
Tüketici Fiyat Endeksi
(TÜFE), bir önceki yılın aynı dönemine göre %8,2 artışla ekonomistlerin beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Beklenti
%8,1 olması yönündeydi. Ağustosta %8,3 olarak açıklanmıştı. Aylık bazda
bakıldığında ise bir önceki aya göre %0,4 açıklanarak ekonomistlerin
beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Beklenti %0,2 olması yönündeydi. Geçen ay %0,1
olmuştu.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE),
eylülde tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Açıklanan verilere göre ÜFE, eylülde
aylık bazda %0,4 arttı ve yıllık %8,5 oldu. Beklentiler aylık %0,2,
yıllık olarak da %8,4 artması yönündeydi. Ağustosta %8,7 olarak açıklanmıştı.
Perakende satışlar eylül
ayında aylık bazda değişmedi. Ekonomistlerin ortalama beklentisi %0,2 oranında artması
yönündeydi. Ağustos ayında %0,4 olarak açıklanmıştı. Yıllık bazdaki artış %8,41 olarak açıklandı. Önceki ay %9,10
idi.
Çin’de, TÜFE yıllık %2,8 olarak açıklandı. Beklenti %2,8
seviyesindeydi. Önceki ay %2,5 olarak açıklanmıştı. Aylık enflasyon için
beklenti %0,4 olması yönündeydi ve gerçek rakam %0,3 oldu. Geçen ay -%0,1
olmuştu.
Japonya’da, TÜFE yıllık %3,0 olarak acıkandı. Önceki ay da %3,0
olmuştu. Yapılan açıklamada %2,0 enflasyon hedefinin yakalanması için Japonya
Merkez Bankası ve Japon hükümeti arasındaki yakın çalışmanın devam edeceği
belirtildi.
Almanya’da, eylülde TÜFE yıllık %10,0 olarak açıklandı. Beklenti
de %10,0 olması yönündeydi. Önceki ay %7,9 olarak açıklanmıştı. Aylık enflasyon
%1,9 olarak açıklandı. Beklenti de %1,0 olması yönündeydi. Geçen ay oran
%0,3 olmuştu.
Hindistan’da, TÜFE yıllık %7,41 olarak açıklandı. Beklenti %7,30
olması yönündeydi. Önceki ay %7,00 olarak açıklanmıştı.
Rusya’da, TÜFE yıllık %13,7 olarak açıklandı. Beklenti %13,6
olması yönündeydi. Geçen ay %14,3 olmuştu.
Avrupa Merkez Bankası, 27 Ekim’deki toplantısında faizi beklentilere paralel
olarak 75 baz puan arttırdı. Böylece bankanın refinansman faizi %2,00,
mevduat faizi %1,5 ve marjinal borç verme imkânı ise %2,25 olarak belirlendi.
Banka, enflasyonun uzun bir süre daha hedefin üzerinde seyredeceğini belirtti
ve faizleri daha da arttırmayı öngördüğünü açıkladı.
Süpermarket Alışverişi
Geçen sene 51
süpermarket ürününü takip ederken bu sene bu rakamı 66’ya çıkardık. Sizlerden
gelen öneriler ve daha geniş bir yelpazeyi kapsamak arzusu bu kararda etkili
oldu.
Benim takip ettiğim
ürünlerin fiyatları, benim takip ettiğim marketlerde ekim ayında eylüle göre %5,87 oranında arttı. Eylülde de %6,71 oranında
arttığını düşünürsek iki ayın toplam artışı %12,98 oldu. 2021 Ekim ayında
%6,96 oranında artış olmuştu. Bu artışla
beraber Aralık 2021’den beri toplam artış oranı da %85,11 oldu. Bu hızla gidersek
yılı %102,13 gibi bir süpermarket fiyat artışı ile kapatırız.
Hatırlayacağınız gibi geçen sene toplam süpermarket fiyat artışı %49,31
idi.
Eylüle göre fiyatı en
çok artan ürün grubu %17,93 ile kişisel bakım ve kozmetik oldu. Eylüle göre
fiyatı azalan bir ürün grubu yok.
Aralık 2021’e göre
fiyatı en çok artan ürün grubu %151,85 ile kişisel bakım ve kozmetik grubu oldu.
Yılbaşından beri fiyatı azalan herhangi bir grup yok.
Eylüle göre fiyatı en
fazla artan ürünler: Hıyar: %59,14, Dolmalık Biber: %46,35, Kabak: %44,63,
Domates: %28,98,
Atom Salata: %18,08.
Eylüle göre fiyatı en
fazla düşen ürünler: Starking Elma: %20,68, Patlıcan: %19,02, Limon: %14,06, Un: %13,00, Fındıklı Gofret: %6,31.
Aralık 2021’e göre
fiyatı en fazla artan ürünler: Kuru Soğan: %458,32, Limon: %280,18, Toz Şeker: %255,53,
Dolmalık Biber: %240,97,
Earl Grey: %186,59.
Aralık 2021’e göre
fiyatı düşen ürünler: Patlıcan %5,08.
Başka da fiyatı düşen herhangi bir ürün yok.
Peki, bu artışlar ve
indirimler bu ay en çok hangi günlerde olmuş? Artışlar en çok çarşamba (%33,75) ve
cumartesi günlerinde olmuş (%20,00). İndirimler de en çok cumartesi (%36,21) ve perşembe günlerinde olmuş (%20,69).
Ocak ayında, takip
ettiğim 66 süpermarket ürününden sadece altı tanesinin fiyatı hiç değişmemişti.
Bu rakam şubat ayında bire inmişti, mart ayında fiyatı artmayan hiçbir ürün
kalmadı.
İndirimler (geçen seneki oranlarda olmasa da) süpermarketlerde
bütün hızıyla devam ediyor. Her gün bir şeyler indirimde oluyor. Biraz takip
ederseniz uygun fiyatlarla alışveriş yapabilirsiniz.
Restoranlar
Bu sene raporumuza eklediğimiz yeni bölümlerden bir tanesi
de restoranlar. Genelde gittiğimiz ve/veya sipariş verdiğimiz belli
restoranlardaki yemekleri takip etmeye başladım.
Eylüle göre benim takip ettiğim restoranlarda ve yemeklerde
fiyatlar %5,14 oranında arttı.
Böylece Aralık 2021’den beri toplam artış da %69,59 oldu. Bu hızla gittiğimiz takdirde yılın
sonundaki artış %83,51 olacak.
Eylüle göre fiyatı en çok artan ürün lahmacun oldu. Artış
oranı %24,52. İkinci sırada da %17,36 ile
büyük pizza var.
Aralık 2021’e göre fiyatı en çok artan ürün de %147,62 ile
meşhur kahvecinin çikolatalı kurabiyesi oldu.
Eylüle ve Aralık 2021’e göre fiyatı en çok düşen ürünleri de
yazacaktım ama fiyatı düşen bir ürün yok.
Damacana
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %0,00. 2021
Aralık: %82,20. 2021 Ekim: %100,56.
Damacana siparişlerinizi akıllı telefonlar üzerindeki
aplikasyonlar üzerinden vermenizi şiddetle tavsiye ederim. Hemen hemen her markanın
kendi aplikasyonu var. Uygulamayı telefonunuza indirip siparişlerinizi buradan
vermezseniz bayilerin belirlediği fiyatlardan ödeme yapmak zorunda
kalabilirsiniz.
Şeker
(USD)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %3,45, 2021
Aralık: %7,74, 2021 Ekim: %5,47, 2020 Ekim: %38,70,
2019 Ekim: %58,47, 2018 Ekim: %48,50, 2017 Ekim: %44,32.
2022 en yüksek değeri: 622,80 USD (15 Eylül 2022) En düşük değeri: 480,00 USD
(15 Şubat 2022)
10 Ekim’de Türk Şeker, kilogram başına 15 TL'den verdiği
şekerin fiyatı 16,20 TL'ye yükseltti. Söz konusu fiyatlara KDV dahil
değil.
Bu gelişmeler marketlere nasıl yansıdı? Şeker fiyatı
raflarda eylüle göre değişmedi. Aralık. 2021’e göre: %255,53.
Kahve
- Kakao
Kahve (USD)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %11,06, 2021
Aralık: %15,15, 2021 Ekim: %2,98, 2020 Ekim: %81,18,
2019 Ekim: %97,67.
2022 en yüksek değeri: 258,35 USD (09 Şubat 2022) En düşük değeri: 169,80 USD
(28 Ekim 2022)
Bu gelişmeler marketlere nasıl yansıdı? Kahve fiyatı
raflarda eylüle göre %9,23 arttı. 2021 Aralık’a göre: %70,98.
Kakao
(GBP)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %6,10, 2021
Aralık: %18,97, 2021 Ekim: %7,91, 2020 Ekim: %16,21,
2019 Ekim: %1,58, 2018 Ekim: %21,97, 2017 Ekim: %24,31.
2022 en yüksek değeri: 1.941,00 GBP (29 Eylül 2022) En düşük değeri: 1.634,00 GBP
(12 Mayıs 2022)
Bu gelişmeler marketlere nasıl yansıdı? Kakao fiyatı
raflarda eylüle göre %9,95 oranında arttı. 2021 Aralık’a göre: %150,83.
Palmiye
Yağı (Palm Oil), evlerimizde
çok sık kullanmasak da gıda üretiminde, kozmetikte ve diğer endüstrilerde çok
sık kullanılmaktadır. En çok Malezya ve Endonezya’da üretilen bu yağ, dünyada
en bol miktarda bulunan ve raf ömrü en uzun olan yağdır. Fiyatlaması Malezya
ringgiti üzerinden yapılmaktadır.
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %2,66, 2021
Aralık: %26,96, 2021 Ekim: %27,69.
2022 en yüksek değeri: 8.163,00 RM (01 Mart 2022) En düşük değeri: 3.144,00 RM
(28 Eylül 2022)
Hububat
Chicago Borsasında hububat ürünleri
kile (bushel) olarak takip ediliyor.
Buğday
(USD)
18 Ekim’de Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) yaklaşık 495 bin
ton ekmeklik buğday için ithalat ihalesi açtı.
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %1,50, 2021
Aralık: %10,34, 2021 Ekim: %16,55.
2022 en yüksek değeri: 14,2525 USD (07 Mart 2022) En düşük değeri: 7,3150 USD
(18 Ağustos 2022)
Mısır (USD)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %0,70, 2021
Aralık: %15,62, 2021 Ekim: %27,39.
2022 en yüksek değeri: 8,1825 USD (29 Nisan 2022) En düşük değeri: 5,6225 USD
(22 Temmuz 2022)
Yulaf
(USD)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %3,47, 2021
Aralık: %45,33, 2021 Ekim: %41,70.
2022 en yüksek değeri: 8,0700 USD (12 Nisan 2022) En düşük değeri: 3,5650 USD
(26 Ekim 2022)
Yumurta
(TL)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %7,17, 2021
Aralık: %74,03, 2021 Ekim: %124,13, 2020 Ekim: %235,26, 2019 Ekim: %498,15.
2022 en yüksek değeri: 1,825 TL (3 Ekim 2022) En düşük değeri: 0,85 TL
(20 Haziran 2022)
Bu gelişmeler marketlere nasıl yansıdı? Yumurta fiyatı
raflarda eylüle göre %9,49 oranında arttı.
2021 Aralık’a göre: %80,88.
Süt
(TL)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %7,74, 2021
Aralık: %85,28. 2021 Ekim: %152,52, 2020 Ekim: 251,33.
2022 en yüksek değeri: 8,50 TL (14 Ekim 2022) En düşük değeri: 4,70 TL
(01 Ocak 2022)
Bu gelişmeler marketlere nasıl yansıdı? Süt fiyatı raflarda eylüle göre %0,59 oranında
arttı. 2021 Aralık’a göre: %64,06.
Evdeki
Dostlarımız
Evdeki kedi, bu raporda olmadığını
duyunca çok sinirlendi; zar zor sakinleştirdik. Dostlarımızdan da bu yönde çok
talep olunca evdeki dostlarımızın alımlarını da raporumuza eklemek şart oldu. O
zaman gelin, benim takip ettiğim ürünlere kısaca bir bakalım.
Kedi
maması fiyatları, ekim ayında eylüle göre %5,63
oranında arttı. Bu artışla beraber
2021 Aralık’tan beri %69,95
oranında artmış oldu.
Kedi
kumu fiyatları, ekim ayında eylüle göre %0,81
oranında arttı. Bu artışla beraber
Aralık 2021’den beri %40,74
oranında artmış oldu.
Köpek
maması fiyatları, ekim ayında
eylüle göre %1,72
oranında azaldı. Bu düşüşle beraber Aralık 2021’den beri %72,99 oranında artmış oldu.
Sigara
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %2,75, 2021
Aralık: %59,91.
Giyim
ve Ayakkabı
Giyim ve ayakkabı fiyatları, benim
takip ettiğim ürünlerde ekim ayında Eylül 2022’ye göre %36,07 oranında arttı. Böylece Aralık 2021’den beri toplam artış %94,68 oldu.
Eylüle göre fiyatı en çok artan
ürün %146,65 ile erkek gömlek oldu. Aralık 2021’e göre fiyatı en
çok artan ürün de %211,23 ile
erkek fanila oldu.
Eylüle göre fiyatı en çok düşen
ürün %28,85 ile erkek sweatshirt oldu. Aralık 2021’e göre
fiyatı düşen bir ürün yok.
Doğalgaz
– Elektrik - Su
Doğalgaz
fiyatlarına (konutlarda kullanılan) 1 Ocak 2022’de %25,00, 31 Mart 2022’de %35,00, 1
Haziran 2022’de %30,00, ve 1 Eylül
2022’de %20,40
zam yapıldı. Bu zamlardan sonra yılbaşına göre toplam artış %164,13 oldu.
Benim faturamdaki birim fiyat eylül ayında %7,48 oranında artmıştı. Bu ay birim
fiyatta %13,61 oranında artış oldu ve yıllık toplam artış %164,27 oldu.
Elektrik
fiyatlarına 01 Ocak’ta %50,00,
1 Haziran’da %15,00 ve 1 Eylül’de %20,00 oranında
zam yapıldı. Böylece yılbaşından beri toplam artış %107.00 oldu. Benim faturamdaki birim fiyat eylüle göre %5,96 oranında
arttı ve Aralık 2021’den beri toplam artış %108,97 oldu.
Su
fiyatlarına 5
Nisan’da %29,00 16 Eylül’de de %40,38 oranında zam yapıldı. Böylece yılbaşından beri
toplam artış %81,09 oldu. Su fiyatı
kullandığınız miktara çok bağlı. Şu anda 16 m3’e kadar
olan kullanımlarda birim fiyat 11,69 TL/m3,
16 m3’ün üstündeki kullanımlar için birim fiyat 17,56 TL/m3. Gördüğünüz gibi arada çok fark var. Bu
fiyatın üzerine KDV ve ÇTV eklendiğini de ayrıca belirteyim. ÇTV kullandığınız
m3 başına 0,68 TL olarak hesap edilmektedir. İnsani su hakkı
uygulaması kapsamında, kullandığınız her 2.5 metreküp suyun 0.5 metreküpü ücretsiz olarak
verilmektedir.
Benim faturamdaki birim fiyat ekim ayında geçen aya göre %32,32 oranında
arttı. Böylece Aralık 2021’den beri toplam artış %65,40 oldu.
Hem faturamızı kontrol altında tutabilmek hem de dünyamızda
gittikçe azalan su kaynaklarını korumak için suyu çok hesaplı kullanmalıyız.
Ham
Petrol (USD)
Petrol fiyatları, küresel
yavaşlama ve sıkı para politikası endişelerinin talebi kısma tehdidiyle karşı
karşıya kalmasıyla haziran ayından bu yana düşüş yaşamıştı. Rusya
yaptırımlarının aralık ayında devreye girecek olması ve OPEC+’ın günlük iki
milyon varillik kesintisinin devreye gireceği haberleriyle ekim ayını artış ile
kapattı.
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %2,52, 2021
Aralık: %24,15, 2021 Ekim: %10,66, 2020 Ekim: %123,24,
2019 Ekim: %54,83, 2018 Ekim: %14,78, 2017 Ekim: %60,52.
2022 en yüksek değeri: 127,98 USD (08 Mart 2022) En düşük değeri: 77,78 USD
(01 Ocak 2022)
Dolar
– Euro
Dolar
endeksi
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %1,42, 2021
Aralık: %16,38, 2021 Ekim: %19,14.
2022 en yüksek değeri: 114,047 (27 Eylül 2022) En düşük değeri: 94,775
(13 Ocak 2022)
ABD 10 yıllık tahvil faizleri
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %14,14, 2021
Aralık: %173,45, 2021 Ekim: %152,19.
2022 en yüksek değeri: 4,247 (24 Ekim 2022) En düşük değeri: 1,512
(01 Ocak 2022)
Dolar
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %1,57, 2021
Aralık: %36,26, 2021 Ekim: %102,41, 2020 Ekim: %135,12, 2019 Ekim: %221,24,
2018 Ekim: %217,75, 2017 Ekim: %406,65.
2022 en yüksek değeri: 18,6215 TL (28 Ekim 2022) En düşük değeri: 13,2110 TL
(05 Ocak 2022)
Euro/USD
paritesi
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %0,72, 2021
Aralık: %13,01, 2021 Ekim: %15,21.
2022 en yüksek değeri: 1,1453 (13 Ocak 2022) En düşük değeri: 0,9592 (27
Eylül 2022)
Euro
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %0,60, 2021
Aralık: %18,50, 2021 Ekim: %71,55, 2020 Ekim: %96,32,
2019 Ekim: %185,86, 2018 Ekim: %171,76, 2017 Ekim: %323,56.
2022 en yüksek değeri: 18,7174 TL (28 Ekim 2022) En düşük değeri: 14,9170 TL
(05 Ocak 2022)
Kredi Risk Primi (CDS)
Kredi risk primi, (Credit
Default Swap - CDS) alınan bir kredinin geri ödenmeme riskini tespit
etmek ve bu riske karşı kredinin sigortalanması için kullanılan değerdir. Faiz
doğası itibarıyla alacaklının geri ödememe riskini içeren bir risk primidir.
Kredi risk primi ise bu riskin sistemli bir şekilde finansal enstrümana
dönüştürülmüş ve sayısal olarak ifade edilmiş halidir. Alacaklı, kredinin olası
geri ödenmeme riskine karşı verdiği borcu sigorta eder. Bu sigorta işlemi ve
sigorta için belirlenen bedel ise kredi risk primine tekabül eder. Bu prim bir
ülkeye olan finansal güven baz alınarak serbest piyasa tarafından
belirlenir. Kredileri sigortalayanlar finansal güveni oluşturan parametrelere
göre geri ödememe riskini ve riski satın almaya razı oldukları primin değerini
belirlemeye çalışır. Kredi risk primi ifade edilirken her %1 faiz oranı 100 baz
puana tekabül eder. Kredi risk priminin 100 olması durumda borç için
beklenen risk faiz oranının %1 olduğu varsayılır.
Türkiye beş yıllık tahvil CDS
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %2,77, 2021
Aralık: %35,52, 2021 Ekim: %67,55.
2022 en yüksek değeri: 908,40 (15 Temmuz 2022) En düşük değeri: 509,51
(11 Şubat 2022)
Kıymetli
Metaller
Gram
altın (TL)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %0,40, 2021
Aralık: %27,95, 2021 Ekim: %88,55, 2020 Ekim: %105,12,
2019 Ekim: %256,99, 2018 Ekim: %337,45.
2022 en yüksek değeri: 1.040,049 TL (12 Haziran 2022) En düşük
değeri: 759,551
TL (03 Ocak 2022)
Ons altın (USD)
fiyatı, ABD dolarının güçlenmeye devam etmesinin etkisi ile son 2,5 yılın en
düşük seviyesine geriledi. Analistler, dolar endeksi'nin son yirmi yılın
zirvesinde işlem görmeye devam etmesinin altında yukarı yönlü bir hareket için
bir neden ortaya çıkmasını zorlaştırdığını, Fed agresif faiz artırımlarına
devam ettirirse altın fiyatı üzerinde aşağı yönlü baskının devam edeceğini
belirtiyorlar.
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %1,35, 2021
Aralık: %6,86, 2021 Ekim: %5,93, 2020 Ekim: %12,95,
2019 Ekim: %11,42, 2018 Ekim: %37,04.
2022 en yüksek değeri: 2.043,30
USD (08 Mart 2022) En düşük değeri: 1.633,40 USD
(26 Eylül 2022)
2022’de bir gündeki en büyük artış: 50,10 USD (8
Temmuz). En büyük düşüş: 55,10 USD (9 Mart)
Altının gümüşe oranı
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %4,17, 2021
Aralık: %8,55, 2021 Ekim: %13,99.
2022 en yüksek değeri: 97,390
(01 Eylül 2022) En düşük değeri: 74,442 (20 Ocak 2022)
Gümüş
Gram gümüş
(TL)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %4,10, 2021
Aralık: %18,94, 2021 Ekim: %66,66. 2020 Ekim: %87,81,
2019 Ekim: %252,20, 2018 Ekim: %324,05.
2022 en yüksek değeri: 12,3513 TL (10 Mart 2022) En düşük değeri: 9,5952 TL
(31 Ocak 2022)
Ons gümüş (USD)
Bu sene güçlü doların etkisinde ezilen kıymetli metallerin
başında gümüş geliyor. Altın, platin, paladyum da değer kaybetti ama hiçbiri
gümüş kadar değer kaybetmedi. Gümüşün kaybı %16 civarında. Yükselen faizler ve
sanayide düşen büyüme beklentileri gümüşün bu yılı kayıpla kapatmasına neden
olsa da analistler gelecek yıl doların hız kesmesinin gümüşe yarayacağı
görüşünde.
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %2,96, 2021
Aralık: %14,13, 2021 Ekim: %17,46, 2020 Ekim: %20,72,
2019 Ekim: %9,43, 2018 Ekim: %32,31.
2022 en yüksek değeri: 26,895 USD (08 Mart 2022) En düşük değeri: 17,551 USD
(01 Eylül 2022)
2022’de bir gündeki en büyük artış: 1,550 USD (03
Ekim). En büyük düşüş: 1,132 USD (27 Ocak)
Platin
Gram
platin (TL)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %6,14, 2021
Aralık: %33,47, 2021 Ekim: %80,26.
2022 en yüksek değeri: 575,98 TL (27 Ekim 2022) En düşük değeri: 403,70 TL
(03 Ocak 2022)
Ons platin
(USD)
PGI'ın raporuna göre Hindistan, Japonya ve ABD'deki platin
mücevher satışları yılın ikinci çeyreğinde iyileşmeye devam ederken bu
artışları salgın sonrasındaki yeni pazarlama programının tetiklediği
belirtildi.
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %5,39, 2021
Aralık: %2,94, 2021 Ekim: %10,35, 2020 Ekim: %4,09.
2022 en yüksek değeri: 1.174,75 USD (08 Mart 2022) En düşük değeri: 808,50 USD
(01 Eylül 2022)
2022’de bir gündeki en büyük artış: 44,30 USD (4
Mart). En büyük düşüş: 72,45 USD (9 Mart)
Paladyum
Ons paladyum
(USD)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %2,36, 2021
Aralık: %13,14, 2021 Ekim: %2,51, 2021 Ekim: %12,40.
2022 en yüksek değeri: 3.289,00 USD (08 Mart 2022) En düşük değeri: 1.777,00 USD
(13 Haziran 2022)
2022’de bir gündeki en büyük artış: 44,30 USD (4
Mart). En büyük düşüş: 72,45 USD (9 Mart)
Endüstriyel
Metaller
Metal fiyatları Londra Metal Borsası tarafından açıklanıyor
ve dünyanın her yerinde Amerikan doları üzerinden işlem görüyor.
Alüminyum
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %0,35, 2021
Aralık: %17,14, 2021 Ekim: %23,76, 2020 Ekim: %24,37,
2019 Ekim: %30,52, 2018 Ekim: %10,28, 2017 Ekim: %5,23.
2022 en yüksek değeri: 3.983,50 USD (07 Mart 2022) En düşük değeri: 2.079,00 USD
(28 Eylül 2022)
Alüminyum
Alaşım
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %1,99, 2021
Aralık: %25,81, 2021 Ekim: %35,92, 2020 Ekim: %13,01,
2019 Ekim: %40,00, 2018 Ekim: %25,52, 2017 Ekim: %5,49.
2022 en yüksek değeri: 2.884,00 USD (10 Mart 2022) En düşük değeri: 1.411,00 USD
(04 Temmuz 2022)
Kurşun
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %5,95, 2021
Aralık: %13,72, 2021 Ekim: %15,17, 2020 Ekim: %11,67,
2019 Ekim: %9,25. 2018 Ekim: %0,06, 2017 Ekim: %20,81.
2022 en yüksek değeri: 2.511,00 USD (07 Mart 2022) En düşük değeri: 1.753,00 USD
(27 Eylül 2022)
Çinko
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %5,36, 2021
Aralık: %15,12, 2021 Ekim: %11,95, 2020 Ekim: %21,55,
2019 Ekim: %21,21, 2018 Ekim: %11,00, 2017 Ekim: %9,74.
2022 en yüksek değeri: 4.528,00 USD (19 Nisan 2022) En düşük değeri: 2.754,50 USD
(31 Ekim 2022)
Bakır
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %1,35, 2021
Aralık: %20,18, 2021 Ekim: %22,04, 2020 Ekim: %13,76,
2019 Ekim: %32,70, 2018 Ekim: %23,14, 2017 Ekim: %12,13.
2022 en yüksek değeri: 10.729,00 USD (07 Mart 2022) En düşük değeri: 6.998,00 USD
(15 Temmuz 2022)
Nikel
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %2,61, 2021
Aralık: %9,36, 2021 Ekim: %13,29, 2020 Ekim: %44,43,
2019 Ekim: %28,02, 2018 Ekim: %78,16, 2017 Ekim: %94,25.
2022 en yüksek değeri: 48.241,00 USD (10 Mart 2022) En düşük değeri: 19.090,00 USD
(15 Temmuz 2022)
Kalay
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %8,77, 2021
Aralık: %51,06, 2021 Ekim: %48,78, 2020 Ekim: %6,93,
2019 Ekim: %17,06, 2018 Ekim: %1,56, 2017 Ekim: %5,17.
2022 en yüksek değeri: 50.000,00 USD (08 Mart 2022) En düşük değeri: 23.075,00 USD
(08 Ağustos 2022)
Hasır
Çelik
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %1,70, 2021
Aralık: %2,35, 2021 Ekim: %3,74.
2022 en yüksek değeri: 950,00 USD (09 Mart 2022) En düşük değeri: 625,00 USD
(02 Ağustos 2022)
Demir
Cevheri
Demir cevheri fiyatı Çin'deki gayrimenkul krizinin talebi
düşüreceği beklentisiyle son bir yılın en düşük seviyesine geriledi.
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %3,55, 2021
Aralık: %12,58, 2021 Ekim: %21,82.
2022 en yüksek değeri: 161,84 USD (04 Nisan 2022) En düşük değeri: 92,43 USD
(31 Ekim 2022)
Kereste (USD)
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %0,20, 2021
Aralık: %53,94, 2021 Ekim: %29,35.
2022 en yüksek değeri: 1.464,40 USD (03 Mart 2022) En düşük değeri: 410,80 USD
(26 Eylül 2022)
Benzin
- Motorin - Otogaz
Benzin
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %6,15, 2021
Aralık: %89,97, 2021 Ekim: %156,52.
Mazot
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %8,07, 2021
Aralık: %147,96, 2021 Ekim: %237,87.
Otogaz
Değişim:
2022 Eylül’e göre: %6,02, 2021
Aralık: %22,36. 2021 Ekim: %72,21.
Ulaştırma
Takip ettiğim güzergahlarda nasıl
bir değişim olduğuna kısaca bakalım.
Ulaştırma
fiyatları ekim ayında Eylül 2022’ye
göre %30,68 oranında azaldı. Sezonun bitmesiyle düşen yurtdışı
uçak fiyatları bu gelişmenin en büyük nedeni oldu. Aralık 2021 ile mukayese
ettiğimizde %144,99 oranında
artmış olduğunu görüyoruz.
Uçak fiyatları ekim ayında eylüle göre %31,26 oranında azaldı. Aralık 2021’den beri toplam artış %145,91 oldu.
Yüksek
Hızlı Tren fiyatlarına ocak ayında %20,0,
mart ayında %10,0, nisan ayında %15,0, haziran ayında %30,0, eylül ayında da
%10 zam yapıldı. Ekim ayında başka bir gelişme olmadı. Böylece Aralık 2021’den
beri toplam artış %117,07 oldu.
Otobüs biletlerinde benim takip ettiğim güzergahlarda ekim
ayında eylüle göre %0,15 oranında
düşüş oldu. Yılbaşından beri toplam artış %111,27 oldu.
Metro
ve Marmaray fiyatlarında
(Ankara ve İstanbul) ekim ayında bir değişiklik olmadı. Aralık 2021’e göre
artış %94,64.
Oteller
Benim takip ettiğim otel fiyatları
ekim ayında (sezonun bitmesiyle) eylüle göre %3,80 oranında azaldı. Böylece fiyatlar
Aralık 2021’e göre %139,01
oranında artmış oldu.
Ekim ayında eylüle göre en büyük
artış gösteren iller/ilçeler %38,30 ile Samsun
ve %14,80 ile Nevşehir oldu. Aralık 2021’e göre fiyatı en çok
artanlar da Kütahya %390,56 ve Nevşehir
%299,24 oldu.
Ekim ayında eylüle göre en büyük
düşüş gösteren iller %49,12 ile Bodrum
ve %23,02 ile Trabzon oldu. Aralık 2021’e göre fiyatı düşen il/ilçe yok.
Bu
Ay Açıklanan Diğer Güncellemeler
Marmarabirlik tarafından açıklanan zeytin
alım fiyatları.
180 dane* zeytin 46 TL, 200 dane zeytin 40
TL, 380 dane zeytin 18 TL, Yağlık zeytin 16 TL. * Dane: Bir kilodaki zeytin
sayısı.
Tüketici
Güven Endeksi
Tüketici Güven Endeksi, tüketicilerin kişisel mali durumları
ve genel ekonomiye ilişkin mevcut durum değerlendirmeleri ve gelecek dönem beklentileri
ile yakın gelecekteki harcama ve tasarruf eğilimlerini ölçmeyi amaçlayan bir
göstergedir. Tüketici Eğilim Anketi yapılarak belirlenir. Genelde her ayın son
haftasında açıklanır.
Endeks en düşük 0 en yüksek 200 değerleri alabilir. Endeksin
100’den yüksek olması tüketici güveninde iyimser durum, 100’den küçük olması da
tüketici güveninde kötümser durum olduğunu gösterir.
Takip etmeyen dostlarımız için böyle kısacık bir açıklama
yaptıktan sonra bakalım Türkiye’de ekim ayında durum nasıl?
TUİK verilerine göre tüketici güven endeksi ekim ayında bir
önceki aya göre %5,3 oranında artarak 76,2 seviyesine çıktı. Eylül ayında 72,4 olmuştu.
Mevcut dönemde hanenin maddi durumu ekim ayında 57,5 oldu. Eylül’de
53,0 olarak açıklanmıştı.
Gelecek 12 aylık döneme ilişkin
hanenin maddi durum beklentisi endeksi eylül ayında 71,4 iken, ekim
ayında %6,7 azalarak 76,2 oldu.
Gelecek 12 aylık döneme ilişkin genel ekonomik durum
beklentisi endeksi de eylül ayında 74,0 iken ekim ayında %5,3 oranında artarak 77,9 oldu.
Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama
yapma düşüncesi 93,1 oldu. Eylül ayında bu değer 91,0 idi.
Endeksin 100’den küçük olması kötümser bir duruma işaret
ediyor.
Satınalma
Müdürleri Endeksleri (PMI)
Satınalma Müdürleri Endeksleri (Purchasing Managers’ Indexes
– PMI), ekonomik faaliyet koşullarının ölçümü konusunda gerek küresel piyasalar
gerekse ekonomi basını tarafından yakından takip edilen göstergeler arasında
yer almaktadır. Ekonomik faaliyet koşullarına ilişkin olarak ilgili ay
içerisinde açıklanan ilk verilerden biri olması, resmi verilerden önce
yayınlanması ve gerçekleşen verilerle gösterdiği korelasyon, PMI endekslerine
önemli bir öncü gösterge niteliği kazandırmaktadır.
IHS Markit tarafından oluşturulan PMI endeksleri birçok gelişmiş
ve gelişmekte olan ülkede imalat, hizmet, inşaat gibi sektörler için aylık
raporlar biçiminde kamuoyuna açıklanmaktadır. Doğal olarak bu çalışmayı yapan
başka firmalar da var. Endekslerin hesaplanması için yapılan ankette, katılımcı
firmalara üretim, yeni siparişler, stok düzeyleri, istihdam, tedarikçi
performansı ve fiyat eğilimleri gibi parametrelerin hangi yönde geliştiği
sorulmaktadır.
PMI’ların 50’den büyük olması önceki aya kıyasla bir
iyileşmeye ya da artışa işaret ederken 50’den küçük olması önceki aya göre
kötüleşme ya da düşüş olarak değerlendirilmektedir. Endeksler, sektörlerin
faaliyet konularındaki değişimin nicel büyüklüğünü değil de yönünü göstermesi
açısından bir eğilim göstergesi özelliği taşımaktadır.
Türkiye’de bu endeksler İstanbul Sanayi Odası tarafından IHS
Markit ile iş birliği kapsamında hazırlanıp her ay sanayicilerimiz ve
kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
PMI endeksleri hakkında bilgi sahip olduğumuza göre gelin
beraberce başta Türkiye olmak üzere bazı önemli coğrafyalarda son aylardaki
duruma bakalım.
PMI İmalat Sanayi Raporu
Türkiye:
Mayıs: 49,2, Haziran: 48,1, Temmuz: 46,9, Ağustos: 47,4,
Eylül: 46,9, Ekim: 46,4.
ABD:
Mayıs: 57,0, Haziran: 52,7, Temmuz: 52,2, Ağustos: 51,5, Eylül: 52,0, Ekim: 50,4.
Çin:
Mayıs: 48,1, Haziran: 51,7, Temmuz: 50,4, Ağustos: 49,5,
Eylül: 48,1, Ekim: 49,2.
Japonya:
Mayıs: 53,3, Haziran: 52,7, Temmuz: 52,1, Ağustos: 51,5,
Eylül: 50,8, Ekim: 50,7.
AB:
Mayıs: 54,6, Haziran: 52,1, Temmuz: 49,8, Ağustos: 49,6,
Eylül: 48,4, Ekim: 46,4.
Almanya:
Mayıs: 54,8, Haziran: 52,0, Temmuz: 49,3, Ağustos: 49,1, Eylül: 47,8, Ekim: 45,1.
B.
Krallık: Mayıs: 54,6, Haziran: 52,8, Temmuz: 52,1, Ağustos: 47,3, Eylül: 48,4, Ekim: 46,2.
Fransa:
Mayıs: 54,6, Haziran: 51,4, Temmuz: 49,5, Ağustos: 50,6, Eylül: 47,7, Ekim: 47,2.
Global:
Mayıs: 52,4, Haziran: 52,2, Temmuz: 51,1, Ağustos: 50,3,
Eylül: 49,8, Ekim: 49,4.
Türkiye’de eylül ayında 46,9 olan manşet PMI ekimde 46,4’e düşerek üst üste sekizinci ay eşik değer
50’nin altında kaldı.
Manşet PMI üst üste sekizinci ay eşik değer 50’nin altında
kalarak imalat sektörünün performansında bozulmanın sürdüğünü gösterdi.
Yeni siparişlerde talep eksikliğine bağlı olarak devam eden
ve on üçüncü aya ulaşan ivme kaybı, faaliyet koşullarındaki bozulmada etkili
oldu. Benzer şekilde yeni ihracat siparişleri de gözle görülür bir şekilde
yavaşladı. Talepteki zayıflık üretim tarafını da etkiledi. Bununla birlikte,
üretimdeki yavaşlama mayıs ayından bu yana en ılımlı düzeyde ölçüldü.
Ekim ayında imalatçılar, yeni siparişlerdeki yavaşlamayı
satınalma faaliyetlerine ve çalışan sayılarına da yansıttı.
Dostlar, daha önce de belirttiğim gibi bunlar Emin’in takip
ettiği ürünlerin ve piyasaların durumu. Ne piyasa analizi ne de sizlere nasıl
hareket etmeniz gerektiği yönünde bir tavsiye. Herkesin öncelikleri, gözlemleri
ve risk tercihleri farklıdır. Alım alışkanlıklarınıza ve alım yaptığınız
yerlere göre sizin değerlendirmeleriniz çok daha farklı olabilir. Bakalım
önümüzdeki aylarda ne gibi gelişmeler yaşayacağız.
Bu raporda düşen değerler kırmızı
ile, yükselen değerler yeşil ile
belirtilmiştir.
Sağlıklı kalın, mutlu kalın…
Günaydın Dostlar,
YanıtlaSilYazılarımı Twitter'da AykutEvrankaya sayfasında, Facebook'ta Sabah Sabah Evrankaya sayfasında, LinkedIn'de Emin Evrankaya sayfasında takip edebilirsiniz.
Sağlıklı kalın, mutlu kalın...
Müthiş bir çalışma.
YanıtlaSilEline, emeğine sağlık Emin.