Günaydın Dostlar,
Raylı sistemleri çok
sevdiğimi bilmeyen kalmadı. Her türlüsünü çok sevsem de kullandıkça gördüğüm
(bence) eksiklikleri de ara sıra burada paylaşacağım. Sonuçta bu sistemler
rahat bir ulaşım sağlamak için yapılıyor ve bu yolda çok büyük yatırımlar
yapılıyor.
Sistemler eziyete
dönüşmemeli. Bir sisteme binmek veya bir sistemden diğerine geçmek kabusa
dönüşmemeli.
Dikkatimi çeken ilk
konu yüksek hızlı trenler ve İstanbul girişindeki hat yetersizliği. Bin yıl
önce bu hatlar planlanırken ileriye yönelik hiçbir öngörüde bulunulmadığı için
mevcut hatlara ilave yapmak mümkün olmuyor. Apartmanlar ve işyerleri hatların
dibine kadar inşa edilmiş. Apartmanlar o kadar yakın ki trenden elimi uzatsam
balkondaki çamaşırları toplayabilirim. Kimse
de “Günün birinde bir iki hat daha ilave etmemiz gerekirse nasıl yaparız?”
dememiş.
Gebze – İstanbul
arasında çoğunlukla üç hat var. Belli bir takım geniş alanlara ve istasyonlara
da dört hat yapılmış. Bu hatların iki tanesinin Marmaray tarafından
kullanıldığını düşünürsek geriye kalan bütün trenler için tek bir hat kalıyor.
Sefer sayısı çok fazla
değilken bu konu çok büyük bir sorun olmuyordu ama son yıllarda sefer sayıları
arttı. İstanbul’a doğru gelen trenler sürekli olarak bekleye bekleye gidiyor.
Tabii aynı durum İstanbul’dan çıkmaya çalışan trenler için de geçerli.
Gebze – İstanbul arasında
zamanımız ekstra hat olan yerlerde karşıdan gelen treni beklemekle geçiyor.
Çocukluğumuzda Boğaziçi Ekspresi Bilecik İstasyonu’nda karşıdan gelen treni
beklerdi, şu anda da durum çok farklı değil. Boğaziçi Ekspresi bazen saatlerce
beklerdi, Allah’tan burada öyle bir durum yok. Üç beş dakika sonra karşıdan
gelen tren geliyor.
Çok beklemeseniz de bu
üç beş dakikaların sayıları arttıkça seyahat süresi de uzuyor. Binlerce on
binlerce yapıyı istimlak etmemiz mümkün olmadığını göre ne yapacağız? Bence
bazı hatları yer altına almaktan başka çare yok.
Geçen hafta yoğun bir
şekilde kullanılan Bostancı İstasyonu’na bakarken ya Marmaray’ın ya da diğer
trenlerin yer altına alınması gerektiğini düşündüm. Gün boyunca birçok trenin
durduğu bir istasyonda sadece tek bir hat var. Neden? Yer yok. Nerede yer var?
Küçükyalı’ya doğru istasyonun biraz ilerisinde. İstasyon doluysa Gebze yönünden
gelen tren orada bekliyor, istasyondaki tren o makası geçtikten sonra gelip
istasyona girebiliyor.
Bu durumun tersi
olduğunda da Söğütlüçeşme yönünden gelen tren Erenköy İstasyonu’nda bekliyor.
Neden? Çünkü orada bu trenler için iki hat var.
Yer altına almak
pahalı bir süreç olsa da yaptığımız köprülere, tünellere ve diğer yatırımlara
bakarsanız bunu da yapabiliriz diye düşünüyorum.
Bugünlerde son durak
gibi kullanılan Söğütlüçeşme’de de sadece iki hat var. Yeterli mi? Yetersiz
tabii? Ne yapıyorlar? Trenleri aynı peronda arka arkaya park ediyorlar. Hiç
olmayınca da Erenköy’deki ekstra hattı kullanıyorlar. Ekstra hatlar
kazanabilmek için muhakkak bazı istasyonlarda ve bölgelerde yer altından
yararlanmak gerekiyor.
Haydarpaşa’da
çalışmalar devam etse de ortaya çıkan arkeolojik kalıntılar projeyi geciktirdi.
Bir gün biterse muhtemelen Asya Yakası’ndaki son durak olarak orası
kullanılacak ve trenleri park edebilmek için daha fazla hat olacak.
Ankara’da durum biraz
daha iyi. Orada yeni bir gar binası var ama bana sorarsanız o da yetersiz.
Sefer sayıları her yıl artıyor ve hızlı tren ağına yeni iller ekleniyor. Şu
anda yeterli gibi görünen durum, çok yakın zamanda yetersiz kalacak. Yeni
istasyon bir alışveriş merkezi görünümünde. Keşke peron sayıları daha fazla bir
bina yapılsaydı. Alışveriş merkezinin içindeki istasyon görüntüsü yerine
istasyon içindeki alışveriş ve yiyecek içecek alanları görüntüsü çok daha iyi
olurdu.
Sivas hızlı treni
açıldı ve aylardır seferlerine devam ediyor. Merak ettiğim konu neden halen
İstanbul’dan Sivas’a aktarmasız gidemediğimiz. Bunu önleyen parametre nedir.
Çok dikkat etmedim ama Ankara’daki yeni istasyonun bu tip geçişlere uygun inşa
edildiğini düşünmek istiyorum.
İstasyonda sorun yoksa
sorun nerededir? Sinyalizasyon sistemi mi müsait değil yoksa tren takip
programı mı buna göre programlanmadı? Konu her neyse sorun çözülmeli. Bugün
Sivas, Yarın Yozgat, diğer gün Samsun. Ankara’dan daha ileriye gitmek isteyen
herkes inip binmek zorunda mı kalacak?
En son gittiğimde
Ankara’dan dönerken sadece dört yerde duran bir trene bindim. Normalde bu durum
size 15-20 dakika kazandırsa da Sivas’tan gelen trenin geç gelmesi yüzünden son
dönüşümde böyle olmadı. Aktarmayı kaçıran bütün yolcuları bizim trene bindirdiler.
Tren bir anda tıklım tıklım oldu. Herkes boş bulduğu bir yere oturdu.
Bu durumda bizim yirmi
dakika erken gidecek olan ekspres tren de posta trenine döndü Programında
olmamasına rağmen, aktarmayı kaçıranları indirmek için her istasyonda durdu.
İçerideki ekran başka bir istasyon gösteriyor, tren başka bir yerde duruyordu.
Sadece dört istasyon için programlanmış olan sefer bilgisayarı ile sokağın
gerçekleri birbirini tutmadı.
Konumuz ister deprem
güvenliği olsun isterse de demiryolları, yaptığımız her şeyi yarınları
düşünerek yapmalıyız. Sadece bugün ve bugünün menfaatleri düşünülerek yapılan
işler, yarın bize büyük sorunlar çıkarıyor.
Önümüzdeki haftalarda sokaktaki
vatandaş olarak (naçizane) tekrar raylı sistem yorumlarımı sizlerle
paylaşacağım.
Sağlıklı kalın, mutlu
kalın…
